Quản Kiến Tử Bình bình chú

Bình chú: Người có Thương quan cách vô cung thông minh, nhưng Thương quan lại không phải là cát thần, cho nên tính cách thiên lệch không công bằng, không có chế phần đa là có tài nhưng không gặp thời mà còn là loại phần tử tri thức khi mở mồn là oán thán chê trách. Thông thường mà nói, Thương quan và Quan là oan gia của trời sinh, cho nên Thương quan cách không thích gặp Quan tinh, nhưng lại thích Tài tinh và Ấn tinh, bởi vì Thương quan có Tài có thể sinh Tài, mang theo Ấn có thể chế Thương, đây là đạo thuận nghịch vậy, là lẽ thường. Nhưng dưới lẽ thường, cũng muốn biến thông ( (dựa theo tình hình khác nhau, thay đổi một cách vô nguyên tắc), không thể luận một cách đồng loạt như nhau được.

1, Thương quan kị gặp Quan, chỉ có cần khi Điều hậu mới có thể tuỳ cơ ứng biến mà dụng Quan. Thương quan cách mà trụ không một điểm Quan tinh, không có Quan có thể Thương, chính là hay nói "Thương Quan Thương tận ", có thể luận là cát. Nhưng Thương Quan Thương Tẫn, cũng sợ niên vận bị gặp Quan tinh; hoặc là nguyên cục không có Quan tinh cũng không có Tài tinh, ngược lại Thân vượng Tỉ Kiếp trọng nặng, thì chính là người cực kì nghèo khổ. Bình thường chúng ta căn cứ vào ngũ hành của nguyệt lệnh và nhật nguyên và kèm theo phân tích tỷ mỉ, chính là phân ra có 5 loại Thương qua cách: Nhật nguyên là Mộc mà nguyệt lệnh là Hỏa, Thương quan cách gọi là mộc hỏa Thương quan; nhật nguyên là hỏa mà nguyệt lệnh là thổ thì Thương quan cách gọi là hỏa thổ Thương quan...ngoài ra còn suy ra 3 loại Thương quan cách khác. Thông thường kim thủy Thương quan và mộc hỏa Thương quan cách là tú khí nhất, bàn về sự phối hợp thỏa đáng của hai loại này thì nó có quan hệ tốt hợn so với ba loại Thương quan cách khác. Mặc dù tổng thể mà nói Thương quan gặp Quan là không cát, nhưng trong 5 loại Thương quan cách đã nói ở trên, thì cũng có cách thiên về thích Quan tinh, đây chính là mối quan hệ có liên quan đến điều hòa khí hậu ( điều hầu), cần xem vị trí tiết khí của nguyệt lệnh mà luận. Như: Kim thủy Thương quan, kì thực là kim sinh vào tháng thủy mùa Đông, mùa này kim hàn thủy lạnh, rất cần dụng hỏa điều hầu, mà Quan tinh của kim là hỏa, lúc này điều hầu là cần thiết, cho nên nói kim thủy Thương quan hỉ gặp Quan; cùng với lý lẽ đó là mộc hỏa Thương quan, chính là mộc sinh vào tháng hỏa mùa Hạ, hỏa mộc khô nóng mà dễ dàng tự thiêu, đòi hỏi điều hầu là cần thiết, Quan tinh là kim, khí chất thuộc âm, với thủy cùng loại, cho nên gặp Quan không kị, nhưng mộc hỏa Thương quan dụng thủy Ấn là tốt nhất, nói chung dụng Quan không phải là thượng cách, khi dụng Quan tinh thì cần dụng Tài tinh phối hợp.

2, Thương quan mừng kèm theo Ấn. Thương quan bội Ấn, là đạo lý nghịch dụng hung thần. Thân nhược Thương quan vượng, dụng Ấn là hữu tình nhất, lúc này cũng cần Ấn tinh căn sâu, nhưng không thể Chính Thiên Ấn chồng chất xuất hiện. Mộc hỏa Thương quan bội Ấn, lại phù hợp với điều kiện làm được thượng cách. Nếu như Thương quan bội Ấn mà Ấn nhược, phải có Thất Sát phối hợp mới có thể đại quý.

3, Thương quan hỷ Tài tinh. Bởi vì Thương quan có thể sinh Tài, nhưng nếu Thân cường mà nhật nguyên có căn, Thương quan hơi yếu, mới là quý cách, nếu như Tài tinh và Thương quan cùng thông nguyệt lệnh, thì rất có tình. Dụng Tài thì nguyên cục đại vận kị gặp Thất Sát.

4, Thương quan có thể đơn dụng Thất Sát. Lúc này kị Quan đến hỗn Sát, cũng tái kị gặp Tài tinh.

5, Thương quan cách kèm theo Tài Ấn, Tài Ấn nếu tách ra, mà Tài và Ấn một cường một nhược, tương hỗ điều đình, mới là quý cách.

6, Thương quan cách mà gặp Quan Sát hỗn tạp xuất hiện, chỉ có hợp Quan để đạt được thanh, hoặc là kim thủy Thương quan cách mà cùng dụng Quan sát, mới có có thể phú quý.

Ghi chú:
* Cửu lưu nghệ thuật: Cưu lưu nghệ thuật ( 9 môn nghệ thuật) đó là: văn học, hội hoạ, điêu khắc, kiến trúc, âm nhạc, vũ đạo, hí kịch, điện ảnh, khúc nghệ...

Củng Lộc cách

Củng lộc cách trung chỉ hữu ngũ,
vô xung vô phá thủy vi lương.

Âm đinh tị Mùi nghi tài trợ,
dương thổ mã long đắc thủy cường.

Quý nhật trư ngưu điên đảo dụng,
kỷ can tị Mùi chính tương đương.

Sát quan bất kiến vô điền thực,
hảo dữ hoàng gia tố đống lương.

Trong cách Củng lộc có 5 tổ hợp, ở giữa ngày giờ có hư Củng lộc tinh để đạt được quý hiển. Như ngày Đinh Tị giờ Đinh Mùi, ở giữa hư củng ( kẹp) một chữ Ngọ; Ngày Mậu Thìn Giờ Mậu Ngọ, ở giữa hư củng một chữ Tỵ; ngày Quý Sửu Giờ Quý Hợi, ngày Quý Hợi giờ Quý Sửu, ở giữa hư củng một chữ Tý; Ngày Kỷ Mùi giờ Kỷ Tỵ ở giữa củng một chữ Ngọ, đây gọi là củng Lộc. Hỷ Tài tinh, kị Quan Sát, hình xung phá hại, điền thực không quý, tuế vận cũng vậy.

Dịch nghĩa: Củng lộc cách có 5 tổ hợp, là ở giữa ngày giờ có hư cũng một Lộc tinh, đó là lý do đạt được quý hiển. Ví như sinh ở ngày Đinh Tỵ giờ Đinh Mùi, ở giữa hai trụ này hư củng một chữ Ngọ; sinh vào ngày Mậu Thìn giờ Mậu Ngọ, giữa hại trụ này hư củng một chữ Tỵ; sinh vào ngày Quý Sửu giờ Quý Hợi hoặc ngày Quý Hợi giờ Quý Sửu, ở giữa hai trụ đều hư củng một chữ Tý, Mà sinh vào ngày Kỷ Mùi giờ Kỷ Tị, giữa hai trụ củng xuất một chữ Ngọ. 5 tổ hợp này đều gọi là Củng lôc cách. Loại cách cục này ưa thích Tài tinh, kị Quan tinh và Thất sát, Điền thực hoặc có hình xung phá hại đều sẽ không phát quý hiển, sự hỉ kị của mệnh cục, đại vận và lưu niên đều luận như vậy.

Bình chú: Củng lộc cách cũng là cách cục đặc biệt ( ngoại cách), nguyên nhân đạt được quý hiển là ở Lộc thần củng xuất có thể ám hợp được Quan tinh, học giả không thể không biết điểm này. Như ngày Đinh Tỵ giờ Đinh Mùi, củng xuất chữ Ngọ ở giữa Tỵ Mùi, can trong Ngọ Lâm Quan Đinh lại ám hợp được Nhâm, mà Nhâm là Quan tinh của nhật chủ, vì lẽ đó mà có thể quý hiển, cái khác tương tự mà suy ra.

Yếu điểm của cách này: Phải tìm ở hai trụ ngày giờ, thiên can của hai trụ tương đồng, địa chi cách nhau một vị để củng xuất, chi củng xuất lại vừa khớp là Lộc tinh của nhật can, cho nên gọi là Củng lộc. Vì sao cách này chỉ có 5 tổ hợp? Bởi vì tìm theo điều kiện này, đòi hỏi tất cả sự phối hợp của bát tự vô cùng trọn vẹn, cho nên cũng chỉ có 5 loại, độc giả không tin có thể tự mình dùng ngũ Thử độn pháp nghiệm chứng. Cách cục Củng lộc cách, đại vận và lưu niên đều hỉ Tài tinh, kị trên can xuất hiên Quan tinh Thất sát, kị gặp chi Lộc thần hoặc có thể chi hình xung phá hại Lộc thần. Nguyên nhân Tài tinh lộ rõ có thể ám sinh Quan tinh hư hợp; mà có Quan tinh hiện rõ thì gặp được hư Quan, có Sát tinh là hư Quan tạp Sát, gặp chi Lộc là Điền thực, phạm kị này là đều mất đi lý do đạt được quý hiển của thể cách, chỗ vi diệu thâm thúy này độc giả cần lĩnh hội một cách tỉ mỉ cẩn thận.

Củng quý cách

Củng quý chân thời nghiệm nhược thần,
đề cương vô khí thủy vi chân.

Giáp can hổ thử phương vi dụng,
nhâm nhật dần thần quý hiển thân.

Dương hỏa khuyển hầu vi thượng cách,
mậu nhân thân ngọ mại di luân.

Vô xung vô phá vô điền thực,
định thị hoàng kim bảng thượng nhân.

Củng quý cách chỉ có 4 loại, Ngày Giáp Dần giờ Giáp Tý, ở giữa củng chữ Sửu; ngày Nhâm Thìn giờ Nhâm Dần, ở giữa củng chữ Mão; ngày Bính Tuất giờ Bính Thân, ở giữa củng chữ Dậu, ngày Mậu Thân giờ Mậu Ngọ, ở giữa cũng chữ Mùi. Đây đều là Quý nhân hư củng nhật chủ, cho nên gọi là Củng quý. Hỉ Tài Thực, kị Quan Sát, hình xung Điền thực không phạm, là mệnh chân quý nhân. Lại cần đề cương vô khí mới kỳ diệu. Nếu trên Đề gặp Quan Sát, không cần lấy củng quý để luận. Sách ghi: "Đề cương hữu dụng đề cương trọng, nguyệt lệnh vô thần dụng thử kì( củng quý cách)". Đại kị không vong, tuế vận cũng giống như vậy.

Dịch nghĩa: Cũng quý cách chỉ có 4 tổ hợp, sinh vào ngày Giáp Dần giờ Giáp Tý, giữa hai trụ ngày giờ củng một chữ Sửu; sinh vào ngày Nhâm Thìn giờ Nhâm Dần, giữa hai trụ củng một chữ Mão; sinh vào ngày Bính Tuất giờ Bính Thân, giữa hai trụ củng một chữ Dậu; sinh vào ngày Mậu Thân giờ Mậu Ngọ, giữa hại trụ củng một chữ Mùi. Đây chính là quý nhân hư củng nhật chủ, cho nên gọi là củng quý. Cách cục này hỉ Tài tinh Thực thần, kị Quan tinh, Sát tinh, cần không có hình xung, không có Điền thực mới là quý mệnh chân chính. Mà còn cần nguyệt lệnh không có khí Quan Sát mới lưu thông, nếu trong nguyệt lệnh có Quan Sát, thì không cần lấy củng quý để luận cách cục. Sách mệnh lý nói: "Đề cương hữu dụng đề cương trọng, nguyệt lệnh vô thần dụng thử kỳ", đây chính là ý nghĩa này vậy. Còn nữa, cách này đại kị Không vong, hỉ kị của đại vận và lưu niên cùng cùng một cách xem như vậy.

Bình chú: Củng quý cách sở dĩ nói là quý, đây chính là quý bởi Thiên ất quý nhân vậy, không phải sự quý của Quan. Quý nhân thi quyết nói: Giáp Mậu gặp Trâu Dê, Ất Kỉ thấy nơi Chuột Khỉ, Bính Đinh gặp Lợn Gà, Nhâm Quý Thỏ Rắn tàng, Canh Tân phùng Hổ Ngựa, đây là phương Quý nhân. 10 cân tất cả đều có Quý nhân, nhưng cách này cũng yêu cầu tìm ở trong hai trụ ngày giờ, thiên can tương đồng, địa chi củng xuất. Phù hợp với cách này cũng chỉ có 4 loại, như ngày Giáp Dần giờ Giáp Tý, củng chữ Sửu, mà Sửu là Thiên ất quý nhân của Giáp, cho nên gọi là Củng quý cách. Ba tổ hợp khác thì đều giống đạo lý này. Cách này cần nguyệt lệnh không không có Quan Sát thì cách thành mới lưu thông, nếu không thì phải dùng thần của nguyệt lệnh để luận thành bại, ngày giờ lại thành Củng quý cũng không thể thêm phân biệt. Mệnh cách này, hỉ kị của đại vận, lưu niên cũng luận giống nhau, hỉ Tài tinh và Thực thần, kị Quan tinh Sát tinh, kị Quý nhân gặp Không vong, cũng kị Quý nhân bị hình xung hoặc Điền thực.

Củng Lộc củng quý nhị cách hợp ngôn ( Bài thứ nhất)
(Nói về sự phù hợp của hai Cách Củng lộc Củng quý)

Lưỡng bàn hư củng diệu nan ngôn,
tối hỷ kỳ trung thức bản nguyên.

Quý kị không vong lộc kị phá,
thương hiềm đề trọng sát hiềm phồn.

Hình xung nhược hữu tai nan miễn,
dương nhận như vô phúc thủy tồn.

Nguyệt lệnh vô thần thành thượng cách,
cư quan tảo tễ tử vi viên.

Củng lộc củng quý, lý của chúng là như nhau. Bản nguyên ( nguyên khí) là vật nào đó mà có thể củng. Như Củng lộc sợ xung, Củng quý sợ Không. Trên Đề Thương quan, không nên thái trọng. Thất sát trên năm tháng không nên thấy nhiều. Dượng nhận Kiếp tài đồng thời cần khứ. Hình xung phá hại, đồng thời đều kị. Nguyệt lệnh vô thần là không có Quan Sát vậy. Trong cục kị thần không phạm, lại có Tài tinh sinh trợ, là mệnh đại quý.

Giải thích: Củng Lộc cách và Củng quý cách, nguyến tắc của chúng đều giống nhau."Bản Nguyên" trong thơ nói là chỉ cái gì nhỉ? Chính là Lộc thần hoặc Quý nhân mà củng xuất ra. Như củng xuất Lộc thần thì sợ có chi xung Lộc thần xuất hiện, củng Quý nhân thì sợ chữ đó gặp Tuần không. Trên nguyệt lệnh nếu như có Thương quan thì không nên quá vượng, trụ năm trụ tháng không thể thấy nhiều Quan sát. Dương nhận hoặc Kiếp tài, đều không nên có. Hình xung phá hại, đều phải kị. Sao lại gọi lệnh tháng không có Nguyên thần nhỉ? Chính là ý nói nguyệt lệnh không có Quan Sát có thể làm dụng thần. Trong mệnh cục không có kị thần nói trên xuất hiện, lại có Tài tinh sinh trợ cách cục, chính là mệnh đại quý.

Bình chú: Tiết này là bài có tính chất tổng kết của hai tiết phía trên. Củng kì thực là có ý nghĩa của "Kẹp". Củng lộc Củng quý trong kết cấu thành cách rất giống nhau, mà về lí khi phân định hỉ kị cũng không khác biệt nhau nhiều, cho nên ở đây tác giả kết hợp để tổng luận, độc giả nên nhiều lần tham khảo sự phối hợp của hai bài bên trên, tự có thể lý giải.

Cái quý của hai loại cách cục này, đều ở trong Hư mà điều kiện của cách đòi hỏi phải đạt được, Hư chính là sợ hiển lộ rõ ràng, đương nhiên cũng sợ kẹp tạp ( chen lẫn; xen lẫn; pha trộn; pha lẫn), cho nên kị Quan Sát xuất hiện thành cách. Mà nếu nguyên cục hoặc niên vận có vật mà Hư thần kị, thì Hư thần cũng không dám đến, cho nên sợ Thương quan quá vượng, cũng sợ bản thân bị hình xung phá hại hoặc lạc Không vong. Mà hai loại cách cục này đều mừng Tài tinh sáng tỏ trợ giúp, đồng thời kị Kiếp tài phân tán phúc phá hư Tài.

Nói chung, Quan tinh tối sợ xung, Thiên Ất quý nhân sợ nhất gặp Không. Cho nên nguyên văn có luận" Củng Lộc sợ xung, Củng quý sợ Không", đây chỉ là hai cái có khác biệt rất nhỏ, kì thực bất kể Củng lộc Củng quý, đều sợ hình xung hoặc rơi vào Không vong, người học mệnh cần từ đây suy ra để biết, chứ không thể thấy bóng núi lại cho là núi, thấy bóng nước lại cho là nước vậy.

Lục Nhâm xu Cấn, lục Giáp xu Càn

( Hai cách đồng ở một lý, cho nên luận chung)

Nhâm xu cấn vị giáp xu kiền,
hỗ hoán hợp lộc khởi ngẫu nhiên.

Xu cấn trọng dần danh hữu phân,
xu kiền điệp hợi phúc vô biên.

Tài quan ám kiến thành tai chướng,
xung tịnh minh phùng thị họa khiên.

Nguyệt lệnh hữu thần thành biệt cách,
tùy nghi suy bộ diệu tòng quyền.

Lục Nhâm xu Cấn, tức Lục Nhâm là nhật chủ, lại cần chữ Dần nhiều, nhất định thời thượng gặp Dần, dùng chữ Dần ám hợp chữ Hợi, Nhâm lộc ở Hợi, gọi là hợp lộc. Lục Giáp xu càn, tức Lục Giáp là nhật can, lại cần chữ Hợi nhiều, tất nhiên thời thượng gặp chữ Hợi, dụng chữ Hợi ám hợp chữ Dần, Giáp lộc đến Dần, cũng là hợp lộc. Hai cách đều không cần Tài Quan, hình xung phá hại điền thực thì vô dụng. Như nguyệt lệnh vừa thấy Tài Quan, thì lấy Tài Quan luận, mà không dụng cách này nữa.

Dịch nghĩa: Lục Nhâm xu Cấn cách là chỉ nhật chủ lục Nhâm, trong trụ địa chi thấy nhiều chữ Dần, mà còn chi giờ là chữ Dần, dùng chữ Dần này đến ám hợp chữ Hợi, mà Hợi là lộc thần của Nhâm nhật chủ, cho nên lại gọi hợp lộc. Lục Giáp xu Càn cách là chỉ ngày can lục Giáp, trong mệnh cục thấy nhiều chữ Hợi, đồng thời chi giờ lại là Hợi, dụng chữ Hợi này ám hợp chữ Dần, mà Dần là lộc thần của Giáp nhật chủ, cũng là hợp lộc. Hai loại cách cục này đều không ưa thích gặp Tài tinh Quan tinh, hoặc chi giờ bị hình xung, lộc thần bị điền thực, đều là phá cách. Nếu trên nguyệt lệnh có Tài Quan, thì phải lấy nguyệt lệnh Tài Quan để luận, chứ không luận theo cách cục này.

Bình chú: Cấn ở phương vị Hậu thiên Bát quái thuộc hướng Đông Bắc, là phương vị của Dần; Càn ở phương vị Hậu thiên Bát quái thuộc hướng Tây Bắc, là phương vị của Hợi; mà lục Nhâm, lục Giáp là chỉ Nhâm nhật can và Giáp nhật can. Bởi vì trong 60 Giáp Tý, 5 can dương kết hợp lại là 6 can dương, sở dĩ mỗi thiên can ở trong 60 Giáp Tý tổng cộng có 6 cái. Lục Nhâm xu Cấn và lục Giáp xu Càn từ tên gọi trên lý giải chính là nhật chủ Nhâm sinh ở giờ Dần, nhật chủ Giáp sinh ở giờ Hợi, đồng thời trong cục Dần hoặc Hợi lại có ý nghĩa rất nhiều. Đây tuy là hai cách cục, nhưng dịch lý là giống nhau, cho nên tiết này đặt hai cách để cùng luận với nhau.

Ngày Nhâm giờ Dần, mà Dần lại thấy nhiều, lúc này Dần ám chính giữa lục hợp được Hợi, Hợi là lộc thần của Nhâm. Kỳ thực chính là ám lộc phát quý, nguyên nhân ở chỗ ám lộc có thể hợp ám Quan hoặc ám Tài. Như Hợi lộc tàng can có Nhâm và Giáp, Giáp ở trong Hợi là trường sinh, cường vượng mà có thể hợp Kỷ, Kỷ lại là Quan tinh của Nhâm; Nhâm ở trong Hợi là Lâm quan, cũng là cường vượng mà có thể hợp Đinh, mà Đinh là Tài tinh của Nhâm, cho nên cách này là dụng Dần ám hợp Hợi lộc, Hợi lộc ám hợp Tài Quan của nhật chủ, cho nên đã phú mà còn quý. Lý lẽ giống nhau, thì ngày Giáp giờ Hợi, Hợi lại thấy nhiều, Hợi ám hợp Dần lộc, Dần lộc ám hợp Tài ( Kỷ) Quan ( Tân) của nhật chủ, cho nên cũng là phú mà còn cả quý.

Ám đã thành thì rất sợ minh phùng ( gặp lộc lộ rõ), nguyên cục cùng với tuế vận đều luận như nhau. Nếu như Lục Nhâm xu Cấn cách gặp Hợi, lục Giáp xu Càn cách gặp Dần, đều gọi là Điền thực, thì phá cách; Hai cách này gặp Tài tinh Quan tinh, kì thực cũng là một loại Điền thực, đối với hai loại cách cục này mà nói đều thuộc loại không tốt, đương nhiên nếu như gặp Tài Quan mà có thể nhập vào nguyệt lệnh Tài Quan cách, có thể bỏ cách này mà luận nguyệt lệnh, chứ không nhất định luận là phá cách.

Ngoài ra chi giờ của cách cục này sợ bị hình xung phá hại hoặc gặp tam hợp. Gặp phải như vậy, thì trong cục chữ cách thành đã bị kiềm chế, không có cách nào để hợp lộc, thì Tài Quan cũng sẽ vì như vậy mà mất cả hai.