Quản Kiến Tử Bình bình chú

Lục âm Triều Dương cách

Lục âm dĩ tận nhất dương Sinh,
tân nhật triều dương quý hiển danh.

quan sát hình xung bần thả tiện,
ấn tài sinh vượng phú hoàn vinh.

lưỡng tân can thấu vi hàn sĩ,
nhị tử chi tàng thị bạch đinh.

Thủy lãnh kim hàn thương thái trọng,
cửu lưu tăng đạo nhậm du hành.

Đây chính là luận lục âm Triều Dương cách, Tân chính là Lục âm của kim, Tý hàm chứa khí nhất dương, lục âm đã tận, thì nhất dương phục sinh, gọi là Tân kim sinh ở đất Tý, cho nên gọi Lục âm Triều Dương cách. Ngày lục Tân sinh vào giờ Mậu Tý, dùng chữ Tý dao hợp chữ Tỵ, chữ Mậu động chữ Bính, Tân kim được nó ( Bính) là Quan lộc. Hỉ Tài Ấn sinh phù, kị Tỷ kiên, Quan Sát, Tý trọng nặng. Phú viết: " Ngày Tân riêng chỉ gặp Mậu Tý, Lục âm quý cách hỉ triều dương, Bính Đinh Tị Ngọ hưu Điền thực, Phúc quý song toàn nhập triều đình". Nếu như Thương quan thái trọng, sinh ở trước mùa Đông, hàn khí quá nặng, cuối cùng không có ý nghĩa hồi dương, nếu không phải mệnh tăng đạo, thì cũng thuộc loại người của Cửu lưu nghệ thuật.

Dịch nghĩa: Ý của thi quyết này luân chính là Cách Lục âm triều dương, Can ngày Tân thuộc âm kim, mà trong địa chi Tý hàm chứa có khí nhất dương, sở dĩ nếu như Tân kim sinh ở giờ Tý, thì có tượng âm tận mà có một dương phục sinh, cho nên lấy cách cục này gọi là Lục âm triều dương cách. Cách cục yêu cầu là ngày lục Tân phải sinh ở giờ Mậu Tý, dụng giờ Tý này dao hợp chữ Tỵ, dụng chữ Mậu can giờ dẫn động chữ Bính, Tân kim được chữ Bính làm Quan lộc. Cách cục mừng Tài tinh hoặc Ấn tinh sinh phù Quan tinh, kị gặp Tỷ kiên, Quan tinh, hoặc Thất Sát, lại kị trong địa chi có hai chữ Tý trùng nhau. Cổ Phú văn nói: " Ngày Tân nếu như chỉ gặp giờ Mậu Tý, là Lục âm triều dương mà được quý, nếu không có Bính Đinh Tị Ngọ Điền thực, có thể phú quý song toàn, Quan cư ở Triều đình.". Nếu như Thương quan thái trọng, lại sinh ở mùa Đông, thì hàn khí quá nặng, Cách cục cuối cùng không có ý hồi dương, loại mệnh cục này không phải là hòa thượng đạo sĩ, thì cũng là giang hồ thuật sĩ... hoặc cũng là loại người Cửu lưu nghệ thuật.

Bình chú: Cách cục này có thể nhập Cách nguyệt lênh thì lấy nguyệt lệnh cách để luận, nếu thành cách này, thì là người cao điệu ( cao điệu; lên giọng; nói phách lối; cao giọng; nói khoác, ví với nói phách nói tướng). Có tiếng tăm tốt đẹp hơn là được vận may phát tài, nhưng do cách cục thiên về hàn lạnh, nói chung dễ dàng thương hại thê tử. Mà nếu như cách cục phạm kị, thì phần nhiều là bần cùng bạc mệnh mà không quý.

Tý daoTị, là chữ can Quý trong Tý ở vào vị trí Lâm quan vượng có thể ám hợp chữ can Mậu ở vào vị trí Lâm quan vượng, cho nên hai chữ Tý Tị luận là dao hợp. Cách này thêm chữ Mậu trên can giờ dẫn động, thì hai chữ Tý Tị dao hợp càng thêm thành công. Được chữ Tỵ tức là được chữ Mậu, cho nên luận ngày Tân được Quan tinh. Ám Quan hỉ Tài Ấn làm hỗ trợ, sở dĩ cách này hỉ Tài Ấn; kị can đầy Tỷ kiên phân tán phúc, kị Can thượng Thương quan, kị Bính Đinh lộ rõ hoặc lại xuất hiện chữ Tý, mà địa chi nếu có chữ Tỵ chính là Điền thực, có Ngọ, thì xung Tý mà hỏng cách, cho nên Tỵ Ngọ cũng kị thấy.

Lại từ trên sự lý giải về quy luật vần hành tự nhiên của âm dương tiêu trưởng, thì cách này lấy tên gọi là Lục âm triều dương, lấy bản tính hàn của nhật chủ, sinh vào giờ Tý thì với ý âm cực thì dương sinh mà đạt được quý hiển. Nếu như lại sinh ở mùa Đông, chỉ dựa vào sự biến hóa theo quy luật tự nhiên như ngày và đêm thì cuối cùng không thể chi phối hàn khí đương lệnh của mùa Đông được, cho nên cách cục Hồi dương không có hi vọng. Cho nên cách này lại kị sinh vào mùa Đông.

Lục Ất thử quý cách

Ất mộc thiên nguyên thời ngộ tử,
thủ danh thử quý lý u huyền.

Sát Quan không thấy công danh bị,
thiên Chánh Tài gặp phú quý toàn.

Xung bán nan triêm thiên tử Lộc,
diêu hợp sự chấp thuận đế vương tuyên.

Không vong bất phạm vô kim khí,
nhạn tháp đề danh tại Thiếu niên.

Ngày lục Ất được giờ Bính Tý, dụng chứ Tý dao với chữ Tị, Bính lộc quy về Tỵ, Trong Tị có Canh Mậu, là Tài Quan của Ất mộc, Ất quý ở Tý, cho nên lấy nó gọi là Lục Ât Thử quý, không thích hợp với Canh Tân Thân Dậu, thấy Sửu khiến trói buộc mà gặp Ngọ thì lại xung, mà phá cục Tý, là không thể quý, hỉ Tài tinh, kị Không vong.

Giải thích: Ngày Lục Ất sinh vào giờ Bính Tý, dụng chữ Tý đến dao hợp chữ Tỵ. Bính đắc Lộc ở Tỵ, trong Tỵ có tàng 2 vượng can Canh và Mậu, phân biệt ra là Quan tinh và Tài tinh của Ất mộc, mà còn can Ất Quý nhân ở Tý, cho nên cách cục này gọi là Lục Ất Thử quý. Cách cục kị Canh Tân Thân Dậu, Kị Sửu làm cho bị trói buộc và kị Ngọ đến xung, nguyên do bởi vì xung và trói buộc thì sẽ hội phá chữ Tý ( Sửu thì hợp Tý mà Ngọ thì xung Tý), cho nên không quý, mà cách cục này hỉ Tài tinh, kị Tý rơi vào Không vong của nhật trụ.

Bình chú: Cách này lấy thân cường là tốt, nguyệt lệnh không có Quan Sát khi trở thành cách thì mới dụng được.

Tý dao Tị, kỳ thực là ý nghĩa của ám hợp. Nhật chủ Ất sinh vào giờ Bính Tý, nguyên nhân Tý chi giờ có thể ám hợp Tị, mà Tị lại là đất Lộc của can giờ Bính hỏa, cho nên nhật chủ dễ dàng đạt được Tị, đây là chẳng khác nào đạt được Tài và Quan trong Tị. Đây là một trong những nguyên nhân đạt được quý hiển của cách này. Mà Tý là Thiên Ất quý nhân của nhật chủ Ất, Bính Tý là Thực thần tọa Quý nhân, là với ý nghĩa Thực Lộc phong phú, đây là một trong hai nguyên nhân giành được quý hiển của cách này.

Lấy ám Quan để đạt được quý hiển, nguyên cục niên vận sợ tái gặp Quan tinh Thất sát, cho nên mới kị Canh Tân Thân Dậu, mà hỉ Tài tinh sinh trợ ám Quan. Tý là trung tâm của Cách cục, cho nên kị Sửu hợp bán, kị Ngọ xung Tý, kị Tý Không vong.

Tỉnh lan nghệ cách

Thân tử thần toàn tam thấu canh,
Tỉnh lan nghệ cách cục trừng thanh.

Bàn trung thiểu hỏa phương vô ngại,
Trụ nội đa kim khước hữu tình.

Thời đới tử thân ứng giảm phúc,
Vận lâm thần mão tất tăng vinh.

Can vô nhâm quý lai thương tả,
Bất chưởng hình danh diệc chưởng binh.

Thiên can ba chữ Canh, địa chi hoàn toàn là Thân Tý Thìn, thì mới hợp cách này. Lấy Thân Tý Thìn ám xung Dần Ngọ Tuất, ngày Canh được Quan tinh, chính là mệnh đại quý nhân, kị Bính Bính Đinh Tị Ngọ Dần Tuất và Nhâm Quý thấu lộ, trái lại không phải là quý. Như giờ Tý, tức Bính Tý, trên trụ giờ gặp Thất sát; giờ Thân là nhật lộc quy thời; Nhâm Quý Thương tổn Quan, đều không thuần túy đẹp đẽ, thì sẽ giảm đi điểm số, hai Canh hoặc bốn Canh, lại không tính vào cách này. Hoặc nhật chủ một Canh hoặc 3 Canh, thì mới là kim khí túc sát, cho nên chủ nắm binh hình.

Giải thích: Thiên can có 3 Canh, địa chi Thân Tý Thìn hoàn toàn đầy đủ, mới là Tỉnh lan nghệ cách. Dụng Thân Tý Thìn ám xung Dần Ngọ Tuất, Canh Nhật chủ đạt được Quan tinh, đây là mệnh đại quý nhân. Cách cục kị gặp Bính Đinh Tỵ Dần Ngọ Tuất, cũng kị Nhâm Quý thấu lộ thiên can, như vậy trái lại không quý. Giải như sinh ở giờ Tý, chính là giờ Bính Tý, thì làm thời thượng Thất sát cách; Sinh ở giờ Thân, thì là Nhật lộc quy thời Cách, Nếu như thấy Nhâm Quý thủy thì xem là Thương Quan, đây đều là những cách cục bất thuần, làm hội giảm phân số. Mà nếu như thiên can chỉ có hai Canh kim hoặc có 4 Canh kim, lại không tính vào loại cách cục này. Lại bởi nguyên nhân nhật chủ chỉ có một Canh hoặc mệnh có 3 Canh, mới xem là kim có khí túc sát, cho nên người nhập cách cục này phần đa nắm binh quyền hình pháp.

Bình chú: "Tỉnh lan nghệ" là do sách gốc khắc chạm, kiểm tra khắp các cổ thư, thì cách này đều gọi là Tỉnh lan xoa cách hoặc gọi "Tỉnh lan Nhuận hạ cách". Chữ " Nghệ ( 乂)" phải chăng viết sai.

Cách này cần thiên can ( bao hàm cả nhật chủ) có 3 Canh, địa chi hội thành thủy cục, Trụ giờ không mang Thân hoặc Tý mới tính là nó. Cũng có sách nói chỉ có một Canh kim thì cũng được tính, nhưng cách cục không cao. Trụ giờ nếu như là Tý hoặc Thân, thì lại tạp mà nhập vào cách khắc, cho nên cách cục không thuần, phúc khí giảm một nửa, chỉ có hư danh hư lợi mà thôi.

Cách này chỉ có lợi cho mệnh nam, không lợi cho mệnh nữ. Nhập cách mà không phải nắm binh quyền thì là Quan chức công - kiểm - pháp (công an, kiểm sát, tư pháp). Nguyên cục niên vận cùng kị Bính Đinh Tị Ngọ Dần Tuất và Quan Sát lộ rõ, cũng kị Nhâm Quý xuất can khắc thương ám Quan. Đại vận mừng nhất vận Tài sinh trợ ám Quan ( vận Dần Tài không tính ).

Tý dao Tị cách

Giáp tử nhật sinh thời giáp tử,
tử diêu tị cách tế suy cầu.

Canh tân can thượng thông nghi khử,
thân dậu chi trung bất khả lưu.

Nhược vấn công danh hưu khóa mã,
cầu phú quý bất kỵ ngưu.

Đề cương vượng khí thông nguyên dụng,
y tử yêu kim bái miện lưu.

Tý dao Tị cách, có hai chữ Tý dạo hợp chữ Tỵ, lấy chữ Tỵ dao hợp chữ Dậu, ngày Giáp được Quan tinh. Phú viết: Ngày Giáp Tý tái gặp giờ Tý, sợ năm Canh Tân Thân Dậu Sửu. Cần nguyệt lệnh vượng khí, thông với nhật chủ mới tuyệt diệu.

Dịch nghĩa: Tý dao Tỵ cách, chỉ ngày Giáp Tý sinh vào giờ Giáp Tý, có hai chữ Tý dao hợp chữ Tỵ, lại dụng chữ Tỵ dao hợp chữ Dậu, nhật chủ Giáp được Tân kim trong Dậu làm Quan tinh. Phú văn nói: Ngày Giáp Tý tái phùng giờ Tý, sợ năm Canh Tân Thân Dậu Sửu, yêu cầu nguyệt lệnh khí vượng, thông với nhật chủ mới tốt.

Bình chú: Cách này thuộc cách cục đặc biệt, yêu cầu nguyệt lệnh không nhập chính cách để luận. Trong hư cầu thực, yêu cầu người luận mệnh là thấy hình mà như không thấy ( kiến bất kiến chi hình) , dẫn từ đầu mối ra mà lại như không dẫn ra, lúc giống thật mà là như giả ấy thì mệnh có rất nhiều, cho nên luận cách cục đặc thù nhiều mà không nghiệm, nhung cũng có lúc ứng nghiêm như thần vậy.

" Dao ( xa)" trong cách cục đặc thù, có thể lý giải là ám hợp hoặc dao hợp. Mệnh " Dao ( dao động) hợp" là trong ám hợp mà dao động đến một chi khác, động mà để ta sử dụng vậy. Thường pháp trong tứ trụ hai chi hợp cách xa thì gọi là Dao hợp ( hợp xa), cái sự Dao kia lại không phải là " Dao ( xa)" này vậy.

Tý dao ( xa) Tỵ cách, yêu cầu sinh ngày Giáp Tý giờ Giáp Tý, hai Tý dao hợp ( hợp xa) Tỵ, được Mậu thổ vượng trong Tỵ làm Tài; mà Bính vượng khí trong Tỵ lại ám hợp Tân kim Thương quan trong Dậu ở vào ngôi Lâm quan vượng thịnh. Giáp nhật chủ được Tài Quan, cho nên phát quý. Người nhập cách này được Quan quý, nếu nhiều thì tham lam hủ bại, bởi do Tý dao ( xa) Tỵ là ý nghĩa ám được Thiên tài.

Cách này kị phương Nam hỏa vận Thương quan, nguyên cục niên vận cùng kị Canh Tân Thân Dậu Sửu Ngọ, bởi vì Canh Tân Thân Dậu là Quan Sát lộ rõ, Sửu hợp bán Tý, Ngọ xung Tý, đều là hội lại tổn hại cách cục, hỉ sinh vượng ở nguyệt lệnh hoặc hành vận thân vượng. Nếu sinh ở hai mùa Xuân và Đông, là nguyệt lệnh vượng khí, thông với nhật chủ, có thể thành cách. Nhưng sinh vào mùa Đông phần nhiều có thể nhập Ấn cách, mà lại không lấy cách này để luận.

Phi Thiên Lộc Mã cách
( Thơ gồm 5 bài)

Bài thứ 1

Canh nhâm nhị nhật tử trọng trọng,
lộc mã phi thiên dụng đáo xung.

Canh kiến bính đinh nan hứa cát,
nhâm phùng mậu kỷ đoán ngôn hung.

Sửu bán vô môn thông cửu hạ,
ngọ xung hà lộ hướng tam đông.

Ngũ hành diệu xứ nghi thuần túy,
sủng ác trọng triêm vạn hộ phong.

Bài thứ 2

Tân quý thiên nguyên điệp kiến trư,
phi thiên lộc mã ý hà như?

Dậu thân sửu thể đắc nhất thực,
bính mậu kỷ hình tận yếu hư.

Đắc lệnh định vi khanh dữ tương,
thất thời chỉ khả bạn tiều ngư.

Vô xung vô phá vô thương khắc,
tảo đắc cao thừa tứ mã xa.

Bài thứ 3

Đinh bính âm dương lưỡng tác can,
đinh xà bính mã đảo xung quan.

Tị đa xung hợi vi thiên lộc,
ngọ chúng thông tề diệu tất đoan.

Bính ngọ kiến kim hình bất thản,
đinh xà ngộ thủy thể nan an.

Hình xung quan sát đô vô phạm,
đắc lộ thanh vân đáo quảng hàn.

Bài thứ 4

Bính hỏa vi can ngọ tự liên,
cách danh lộc mã hiệu phi thiên.

Cát hung thuận nghịch tu phân biệt,
suy đảo cơ quan nhập huyền diệu.

Bài thứ 5

Tị tự trọng trọng can kiến đinh,
phi thiên lộc mã dụng vô hình.

Vô phá vô xung vô quan sát,
tam sách thiên nhân đối đại đình.

Phi Thiên Lộc mã ở vào trong chỗ vô hình mà tìm thấy sự có tượng, cho nên không thể dễ dàng mà nói là có thể biết được, tất nhiên thuần túy không có một điểm Quan tinh mới có thể chọn dụng. Ngày Bính Ngọ càng khó, Bính tọa Ngọ thì lại là nhật Nhận, nếu trong trụ có Canh Tân Tài tinh lại phá hỏng Dương nhận, thường sai một ly thì sự sai lầm của cát hung đi cả ngàn dặm. Không có Tý cũng lấy Ngọ nhiều, ám xung chữ Tý Quan tinh.

Giải thích: Phi thiên lộc mã cách có ba loại, loại thứ nhất là sinh ngày Canh Tý, Nhâm Tý, địa chi có nhiều chữ Tý, dụng chữ Tý xung xuất chữ Ngọ, làm Quan tinh của Canh Nhâm. Điểm cần chú ý là nếu là ngày Canh, thì không thể tái gặp Bính hoặc Đinh; Nếu như là ngày Nhâm, thì tái không thể lại gặp Mậu và Kỷ, nếu có thì không thể lấy cát để luận. Đồng thời cách này cũng kị Sửu hợp trói Tý, Ngọ sáng tỏ xung Tý. Không phạm kị như ở trên, thì cách cục được thuần túy, có thể đạt được Quan tinh.

Loại thứ 2 là ngày sinh Tân Hợi, Quý Hợi, dụng chữ Hợi xung xuất chữ Tỵ là Quan tinh của Tân hoặc Quý, cho nên cũng gọi là Phi thiên lộc Mã. Lúc này nếu nguyên cục lại có được một chữ trong 3 chữ Dậu Thân Sửu thì lại càng tốt, mà lại yêu cầu ngày Tân không thể sáng tỏ thấy chữ Bính, ngày Quý khộng thể tái gặp chữ Mậu chữ Kỷ, nếu có thì không cát lành. Cách cục này nếu như nhật nguyên đắc lệnh mà chữ Hợi không xung không phá không thương khắc, sẽ là mệnh Khanh tướng.

Loại thứ 3 là chỉ hai ngày can Bính và Đinh, Đinh sinh ngày Tỵ mà trong cục chữ Tỵ thấy nhiều, Bính sinh ngày Ngọ mà trong cục chữ Ngọ thấy nhiều, Tỵ xung Hợi, Ngọ xung Tý, cần phân biệt là Quan tinh của Bính Đinh mà hiển quý. Nhưng ngày Bính Ngọ kị thấy Canh Tân kim xuất can, ngày Đinh Tỵ kị Nhâm Quý thủy lộ rõ. Nếu như Quan Sát không thấy, chữ thành cách không bị hình xung, thì cuộc đời một bước lên mây ( Quan lộ dễ đạt).

Nói chung, Phi thiên lộc mã cách là lấy trong không để tìm được có, rất khó xem chuẩn, tứ trụ cần phải không có một điểm Quan tinh thì mới dụng cách này. Trong đó ngày Bính Ngọ là khó suy đoán nhất, bởi vì Bính tọa Ngọ lại là nhật Nhận, cho nên nếu tứ trụ có Tài tinh Canh Tân, thì lại phạm sự kị của nhật Nhận mà không thể lấy cát lành để luận đoán được, ngày này Tý càng yêu cầu có nhiều Ngọ, lấy ám xung chữ Tý làm Quan tinh.

Bình chú: Cách cục đặc biệt, cũng đa số lấy Quan tinh để đạt được quý hiển, khi nguyên cục không có thì làm sao tìm được Quan tinh đây, đây là điểm khó nhất vậy. Có ám hợp được Quan, củng kẹp được Quan, xung xuất được Quan... thì đều là trong không lại tìm được có. Phi thiên lộc mã cách chính là nguyên cục không có Quan tinh mà đa số trong tình huống gặp được chữ xung Quan tinh, xung xuất Quan tinh để giành được quý hiển. Những yêu cầu của cách cục này là:

1/ Không có Quan Sát tinh lộ rõ hoặc Điền thực.

2/ Chữ thành Cách ( Chữ xung Quan) cần nhiều.

3/ Chữ thành Cách không thể bị xung hoặc bị hợp trói.

4/ Tốt nhất nguyên cục có một địa chi có thể hợp chặt cái mà đến xung Quan tinh, thì mới có thể cũng cố sự vững chắc quý khí Quan tinh, bằng không chỉ là người phiêu lưu khắp nơi mà cận kề phú quý, chứ không phải là người chân quý được.

5/ Niên vận đều luận như trên.

Ngoài ra, ngày Bính Ngọ tương đối đặc biệt, cũng có lúc không gọi là Phi thiên lộc mã mà gọi là Đảo xung lộc. Bính Ngọ Phi thiên lộc mã, nguyên nhân Ngọ là Nhận của Bính, cho nên lại kị gặp Tài tinh.